పెట్టుబడి పెరుగుతున్నా.. గిట్టుబాటు ధర దక్కని పరిస్థితి | నకిలీ విత్తనాల భయం నుంచి మార్కెట్‌లో దళారుల దాకా సమస్యల పరంపర
రైతు పంట పండిస్తేనే సమాజానికి అన్నం. కానీ ఆ పంటను పండించే రైతు మాత్రం అడుగడుగునా సమస్యలతో సతమతమవుతున్నాడు. విత్తనం కొనుగోలు చేసే దగ్గర మొదలయ్యే కష్టం.. పంట చేతికొచ్చి మార్కెట్‌లో అమ్ముకునే వరకు వెంటాడుతూనే ఉంది. పెరుగుతున్న పెట్టుబడులు, కూలీల కొరత, ఎరువులు–పురుగుమందుల ధరలు, విద్యుత్ సమస్యలు, వాతావరణ మార్పులు, పంటలకు తెగుళ్లు.. చివరకు మార్కెట్‌లో గిట్టుబాటు ధర లేకపోవడం రైతు పరిస్థితిని మరింత దుర్భరంగా మారుస్తోంది.
విత్తనం దగ్గరే మొదటి పరీక్ష..
సాగుకు సిద్ధమయ్యే రైతు ముందుగా విత్తనాల కోసం దుకాణాలను ఆశ్రయిస్తాడు. నాణ్యమైన విత్తనం దొరుకుతుందా? కల్తీ లేదా నకిలీ విత్తనం కాదా? మొలక శాతం సక్రమంగా ఉందా? అనే అనుమానాలు రైతును వెంటాడుతుంటాయి. సరైన విత్తనం ఎంపికలో చిన్న పొరపాటు జరిగినా మొత్తం పంటపై ప్రభావం పడే ప్రమాదం ఉంటుంది. విత్తనాల కొనుగోలులో తప్పనిసరిగా బిల్లు తీసుకోవాలని అధికారులు సూచిస్తున్నా.. కొందరు రైతులకు ఈ విషయంపై పూర్తి అవగాహన లేకపోవడం సమస్యగా మారుతోంది.
ఎరువులు, మందుల ధరలు భారమే..
విత్తనం వేసిన తర్వాత ఎరువులు, పురుగుమందులు, కలుపు మందులు, ఇతర వ్యవసాయ పెట్టుబడులు రైతుపై ఆర్థిక భారాన్ని పెంచుతున్నాయి. పంటకు ఏ మందు అవసరమో తెలియక కొందరు రైతులు వ్యాపారుల సూచనలపై ఆధారపడాల్సి వస్తోంది. మందుల ధరలు పెరగడంతో ఎకరాకు పెట్టుబడి భారీగా పెరుగుతోంది.
కూలీల కొరత.. యంత్రాల ఖర్చు
వ్యవసాయ పనులకు కూలీలు దొరకడం కూడా రైతులకు పెద్ద సమస్యగా మారింది. కూలీల కొరత ఉన్న సమయంలో యంత్రాలను ఆశ్రయించాల్సి వస్తోంది. దుక్కి దున్నడం, విత్తడం, కలుపు తీయడం, మందులు పిచికారీ చేయడం, కోతలు.. ప్రతి దశలో ఖర్చు పెరుగుతోంది. చిన్న, సన్నకారు రైతులకు ఈ అదనపు భారం మరింత ఇబ్బందికరంగా మారుతోంది.
విద్యుత్.. నీటి సమస్యలు
పంటకు కీలక సమయంలో విద్యుత్ సరఫరాలో అంతరాయాలు ఏర్పడితే రైతులు తీవ్రంగా నష్టపోతున్నారు. బోర్లు, మోటార్లపై ఆధారపడే రైతులకు నిరంతర విద్యుత్ అవసరం. వర్షాలు సకాలంలో పడకపోవడం, మరోవైపు అధిక వర్షాలతో పంటలు దెబ్బతినడం రైతును అయోమయానికి గురిచేస్తోంది.
ప్రకృతి వైపరీత్యాలు.. రైతుకు మరో దెబ్బ
పంట చేతికొచ్చే సమయంలో అకాల వర్షాలు, వడగండ్లు, ఈదురుగాలులు, తెగుళ్లు, చీడపీడలు రైతుల ఆశలను ఆవిరి చేస్తున్నాయి. నెలల తరబడి పెట్టిన పెట్టుబడి, శ్రమ ఒక్క వర్షంతో నేలపాలయ్యే పరిస్థితులు కనిపిస్తున్నాయి. పంట నష్టం జరిగినప్పుడు పరిహారం అందే ప్రక్రియ కూడా రైతులకు సుదీర్ఘంగా మారుతోంది.
పంట చేతికొచ్చినా.. ధర ఎక్కడ?
అన్ని కష్టాలను అధిగమించి పంటను పండించిన తర్వాత అసలు సమస్య మొదలవుతోంది. మార్కెట్‌కు పంటను తీసుకెళ్లిన రైతుకు గిట్టుబాటు ధర లభించడం లేదనే ఆవేదన తరచూ వినిపిస్తోంది. మార్కెట్ ధరలు ఎప్పుడు పెరుగుతాయో, ఎప్పుడు పడిపోతాయో తెలియని పరిస్థితి. నిల్వ సౌకర్యాలు లేకపోవడంతో రైతు పంటను ఎక్కువ కాలం నిల్వ చేసుకోలేకపోతున్నాడు.
దళారుల పాత్రపై ఆందోళన
మార్కెట్‌లో ధరలు, తూకాలు, నాణ్యత పేరుతో కోతలు వంటి అంశాల్లో రైతులు ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్నారనే ఆరోపణలు ఉన్నాయి. అత్యవసరంగా డబ్బు అవసరమైన రైతు తక్కువ ధరకు పంటను విక్రయించాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడుతోంది. పంట పండించిన రైతే ధర నిర్ణయించలేని దుస్థితి నెలకొంటోంది.
రవాణా నుంచి తూకం వరకు ఖర్చులే..
పంటను పొలం నుంచి మార్కెట్‌కు తరలించేందుకు రవాణా ఖర్చు, హమాలీ, తూకం, ఇతర మార్కెట్ ఖర్చులు రైతుపై పడుతున్నాయి. పంట ధర ఆశించిన స్థాయిలో లేకపోతే ఈ ఖర్చులన్నీ రైతు లాభాన్ని మరింత తగ్గిస్తున్నాయి.
రైతుకు కావాల్సింది సాయం కాదు.. భరోసా
విత్తనం నుంచి విక్రయం వరకు ప్రతి దశలో రైతుకు ప్రభుత్వ వ్యవస్థ అండగా ఉండాల్సిన అవసరం ఉంది. నాణ్యమైన విత్తనాల లభ్యత, ఎరువుల సరఫరా, శాస్త్రీయంగా పురుగుమందుల వినియోగంపై అవగాహన, సాగునీరు–విద్యుత్ సౌకర్యం, పంట బీమా, గిట్టుబాటు ధర, నిల్వ సౌకర్యాలు, పారదర్శక మార్కెటింగ్ వ్యవస్థ అందుబాటులోకి రావాలి.
రైతు పండించిన పంటకు విలువ దక్కినప్పుడే వ్యవసాయం బలపడుతుంది. విత్తనం వేసిన నాటి నుంచి పంట అమ్మే రోజు వరకు రైతు ఒంటరిగా పోరాడాల్సిన పరిస్థితి మారాలి. రైతు కష్టానికి తగిన ఆదాయం, పంటకు గిట్టుబాటు ధర, భవిష్యత్తుపై భరోసా కల్పించడమే వ్యవసాయ రంగానికి అసలైన బలం.
ప్రత్యేక కథనం:-
రిపోర్టర్ :- A.భూమేశ్వర్